1. Ana Sayfa
  2. Genel
  3. Etik Dışı Davranışların Nedenleri

Etik Dışı Davranışların Nedenleri

pexels-freestocksorg-987585

Etik Dışı Davranışların Nedenleri

Bu içerik okumuş olduğum üniversitede ki dijital okuryazarlık final ödevim için hazırlanmıştır. Dijital okuryazarlık 5.ünite ana başlıklarından bir tanesidir. Ve dergipark & wikipedia & infonu gibi kaynaklardan yararlanılmıştır.

Etik nedir diye soracak olursak; ahlaki açıdan bakıldığında doğruyu yapmak veya ilkeli davranmak olarak açıklayabiliriz. Bireyler, olaylara vereceği tepkilerde, etik ilkeler üzerinden iyi ve kötüyü birbirinden ayırt ederek bu yönde davranmaktadır. Etik kavramı evrensel ve global bir kavramdır. Toplumlara göre belirlenmiş olan ve bu topluma ait kişilerin davranışlarının belirli bir çerçeve içerisinde yer almasını sağlayan farklı etik davranışlar bulunmaktadır. Bazı konularda etik kavramı, dünyanın tamamına yakınında aynı şekilde görülürken, bazı etik kavramlar toplumlara göre değişkenlik gösterebilir. Etik davranışların herkes tarafından uygulanması, o toplumun daha düzgün bir şekilde işleyen bir yapıya sahip olmasına büyük katkıda bulunur. Bu sayede toplumları üye olan ve bu toplumlar arasında yer alan kişiler, birbirleriyle uyumlu ve çatışmadan bir arada yaşayabilirler. Etik olarak ve etik davranarak, toplumda saygı gören bir yaşam formuna ulaşmak mümkün olmaktadır.

Etik Dışı Ne Demektir?

Etik kurallarına aykırı olan her davranış, etik dışı davranış olarak kabul edilebilir. Topluma uygun olan veya kabul edilmiş davranışların aksi yönündeki tür hareketler, etik dışı olarak adlandırılır. Bu durum bireylerin ahlaki davranışları ile alakalıdır. Diğer taraftan da bir toplum için ahlaki olan bir davranış için başka bir toplumda etik dışı olabilir. Bu sadece kişilerin bireysel davranışları veya kendi aralarındaki yaşam ilişkileri ile sınırlı değildir. Mesleki gruplarda da kendi arasında bazı etik değerler vardır ve bunları bozmaya yönelik davranışlarda bulunan kişiler etik dışı yani etik olmayan davranışlar sergileyebilmektedir. Kısaca bahsetmek gerekirse; aslında toplumlarda etik olan ve etik dışı davranışların anlaşılması oldukça basittir. Etik dışı davranışlar, eğitimin daha yüksek olduğu toplumlarda ve ailelerde daha az görülmektedir. Fakat bu durum hakkında konuşmak gerektiğinde, eğitim seviyesi yüksek olan toplum ve topluluklarda etik dışı davranışlar görülmez. Mânâsına gelmemektedir. Bazı kişiler, günlük hayatında etik davranışlara uysa bile, çalışmış olduğu işlerde etik dışı davranışlar gösterebilir. Etik dışı davranışlara neden olan pek çok sebep bulunmaktadır.

Etik Dışı Davranışlara Neler Sebep Olur?

Etik dışı davranışlar üzerinde; sosyal çevre, din, sosyal eğitim ve aile gibi pek çok kültürün etkisi bulunmaktadır. Gereğinden fazla iyi niyet göstermek, kötü niyetli olmak, aşırı hırslı olmak, kıskançlık, açgözlülük, ideolojik fikirlerin uyuşmaması gibi pek çok sebep etik dışı davranışların yaşanmasına neden olmaktadır. Bunların dışında, hayat formlarında yaşanan değişiklikler, kitle iletişim araçlarının kültürleri etkileme biçimi, adalet olgusunun yetersiz veya eksik olması ya da işleyişinin yavaş olması, ekonomik nedenler, bireysel ahlaki yargıların çiğnenmesi, kriz dönemleri ile başa çıkamamak, temel değerleri misyonları ve vizyonlara uygun davranmamak gibi pek çok şey, etik dışı davranışlara neden olmaktadır. Etik dışı davranışların bireysel nedenler ve çevresel nedenler olarak ikiye ayırabiliriz.

Bencil davranma, etik çıkmazlar, etik davranışları farklı algılama ve yorumlama, bilgi yetersizliği gibi etik dışı davranışları neden olan sebepler, bireysel nedenler arasında yer almaktadır. Çevresel nedenler ise; gelenekler, yasalar, rekabet, karşılıklı güven duygusunun bulunmaması gibi nedenlerin genel adıdır.

Etik Davranışlar Arasındaki Neden-Sonuç İlişkileri

Etik davranışlar arasındaki neden-sonuç ilişkileri dikkate alındığında; etik değerlerin algılanması ve uygulanması söz konusu olduğunda, bireylerin birbirleri ile farklılık göstermesi, bütün alanlarda görüldüğü için tek bir etik kavramından bahsetmek mümkün olmamaktadır Yapılan çalışmalar sonucunda bireylerin etik dışı davranışlarda bulunmasına yol açan en büyük etkiler arasında çevre ve arkadaşlar gelmektedir. Bir diğer durum ise kimsenin yapılan eylemden zarar görmeyeceğini veya bu eylemi birey gerçekleştirirse bile yakalanmayacağına dair olan inançtır. Etik dışı davranışların %100 engellemesi mümkün olmasa bile, eğitimli bireylerin daha etkin ve bilinçli cevaplar vermesi ve etik konusunda daha dikkatli oldukları saptanmıştır. Buna rağmen, daha düşük oranlarda olsa bile, eğitim seviyesi yüksek olan veya iyi eğitim almış kişilerde de, özellikle iş alanlarında etik olmayan davranışlar görülmektedir. Çalışma arkadaşları arasında sivrilme, üst tarafa yaranma, kendi çıkarlarını düşünme gibi nedenler yüzünden bu bireylerde normal hayatlarında etik değerler önemli olsa bile, çalışma hayatların karşılaştıkları kişilere ve durumlara yönelik etik dışı davranışlarda bulunabilirler.

Etik dışı davranışlar yüzünden; saygı yitirme, yozlaşma, toplum içindeki saygınlığı yitirme, kişisel imajın zedelenmesi gibi birçok olumsuz durum ile karşı karşıya kalınması mümkündür.

Yorum Yap

Yorum Yap